Foundation Seals in Manuscripts (Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri) is a remarkable scholarly work dedicated to one of the most fascinating and overlooked aspects of manuscript studies: the foundation seals found on historical handwritten books. Written by renowned researchers Günay Kut and Nimet Bayraktar, this book explores how seals placed on manuscripts reveal the history of book ownership, charitable foundations, libraries, collectors, and the intellectual heritage of the Ottoman world.
For centuries, handwritten books were not only sources of knowledge but also valuable cultural objects carefully preserved through libraries, religious institutions, and charitable foundations. The foundation system (waqf) played a central role in protecting books and making knowledge accessible to scholars and readers. Through foundation seals, manuscripts carry important traces of their journeys, previous owners, and the institutions that preserved them.
This book offers an essential reference for researchers, historians, librarians, manuscript enthusiasts, and anyone interested in Ottoman culture, Islamic manuscripts, and the history of libraries.
The Importance of Foundation Seals in Manuscript History
A manuscript is more than a written text. Every page, binding, note, ownership mark, and seal can tell a story about the people and societies that interacted with it. Among these historical elements, foundation seals hold a unique position because they provide direct evidence about how books were donated, protected, and transferred into public collections.
In Ottoman manuscript culture, seals functioned as official marks of ownership and dedication. A foundation seal could indicate the name of the person who donated the book, the library or institution where it was preserved, the purpose of the donation, and sometimes the conditions under which the book could be used.
The authors explain that foundation seals are among the important elements of manuscripts, alongside features such as calligraphy, illumination, miniatures, and bindings. These seals were carefully designed and often included information about the donor, the purpose of the foundation, and the date of donation.
A Study of Ottoman Waqf Libraries and Manuscript Collections
One of the major themes of Foundation Seals in Manuscripts is the relationship between manuscripts and Ottoman charitable libraries. Throughout Ottoman history, many libraries were established through the waqf system by sultans, princes, statesmen, scholars, and wealthy individuals.
These libraries preserved thousands of handwritten works in fields such as theology, literature, philosophy, medicine, astronomy, mathematics, and history. Many of these collections eventually became part of major manuscript libraries, especially in Istanbul.
The book introduces examples of foundation seals belonging to important figures and collections, including royal foundations, statesmen’s libraries, scholars’ collections, and various manuscript repositories. The table of contents shows dedicated sections covering sultans’ seals, women of the palace, grand viziers, religious scholars, judges, professionals, regional collections, unidentified foundations, and Latin-letter foundation seals.
Through these examples, readers gain insight into how books moved across time and geography while preserving the memory of their donors.
The Art and Meaning of Historical Seals
Beyond their documentary value, seals are also examples of artistic craftsmanship. Seal carving (hakk sanatı) developed into a respected art form, with skilled artisans creating detailed designs on different materials. Ottoman seals could appear in various shapes, including circular, oval, and other decorative forms.
The book highlights that seals were not merely practical tools. They represented identity, authority, devotion, and cultural values. A ruler’s seal reflected sovereignty, while a foundation seal expressed a commitment to preserving knowledge and supporting education.
For manuscript researchers, these seals provide important clues for dating, identifying collections, and understanding the historical context of a book.
A Comprehensive Visual and Research Resource
The second edition of Foundation Seals in Manuscripts expanded the original research by adding numerous new examples of foundation seals. According to the authors’ preface, the revised edition increased the number of documented foundation seals to 261 examples and added a new section dedicated to Latin-letter seals.
The book combines historical explanations with detailed examples, making it valuable both as an academic study and as a visual catalogue. Researchers can examine seal inscriptions, manuscript references, collection information, and historical notes connected with each example.
The inclusion of Arabic translations also makes the work useful for scholars working with Arabic, Persian, and Turkish manuscript traditions.
Why This Book Matters Today
In the modern age, preserving historical manuscripts has become an international cultural priority. Digitization projects, academic research, and manuscript conservation efforts all depend on understanding the origins and histories of these works.
Foundation Seals in Manuscripts contributes to this mission by showing that even a small mark on a manuscript page can reveal centuries of cultural history. A seal can connect a book to a donor, a library, a historical period, and a broader intellectual tradition.
For students of Ottoman history, Islamic studies, library science, and book history, this work provides a unique perspective on how knowledge was preserved and shared.
Who Should Read Foundation Seals in Manuscripts?
This book is highly recommended for:
- Researchers of Ottoman history and manuscript studies
- Students of Islamic culture and library science
- Historians interested in waqf institutions
- Collectors of rare books and manuscripts
- Librarians and archivists
- Readers fascinated by the history of books and knowledge preservation
Whether you are an academic researcher or simply passionate about historical books, this volume offers a deeper understanding of manuscripts as living documents that preserve the voices and values of past generations.
Download PDF
Foundation Seals in Manuscripts is an important contribution to the study of Ottoman manuscripts and cultural heritage. By focusing on foundation seals, Günay Kut and Nimet Bayraktar reveal a hidden layer of manuscript history that connects books with their donors, libraries, and communities.
This beautifully researched work demonstrates that manuscripts are not only containers of written knowledge but also historical witnesses. Every seal, inscription, and mark carries a story about the preservation of learning and the enduring human desire to protect and share knowledge.
For anyone interested in Ottoman manuscripts, rare books, Islamic libraries, and the history of written culture, Foundation Seals in Manuscripts is an essential and inspiring resource.
مُهرهای وقفی در نسخههای خطی: راهنمایی ارزشمند درباره نسخههای خطی عثمانی، کتابخانهها و میراث فرهنگی
مُهرهای وقفی در نسخههای خطی (Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri) اثری پژوهشی و برجسته است که به یکی از جذابترین و در عین حال کمتر مورد توجه قرارگرفتهترین جنبههای مطالعات نسخههای خطی میپردازد: مُهرهای وقفی موجود بر کتابهای دستنویس تاریخی. این کتاب که توسط پژوهشگران برجسته گونای کوت (Günay Kut) و نعمت بایراکتار (Nimet Bayraktar) تألیف شده است، بررسی میکند که چگونه مُهرهای درجشده بر نسخههای خطی میتوانند تاریخ مالکیت کتابها، وقفهای خیریه، کتابخانهها، مجموعهداران و میراث فکری جهان عثمانی را آشکار کنند.
در طول قرنها، کتابهای دستنویس تنها منابع دانش نبودند، بلکه اشیای ارزشمند فرهنگی بودند که از طریق کتابخانهها، نهادهای دینی و بنیادهای خیریه با دقت نگهداری میشدند. نظام وقف (وقف) نقشی اساسی در حفاظت از کتابها و فراهم کردن دسترسی دانشمندان و خوانندگان به دانش داشت. نسخههای خطی از طریق مُهرهای وقفی، نشانههای مهمی از مسیر تاریخی خود، صاحبان پیشین و نهادهایی که از آنها نگهداری کردهاند، در خود حفظ کردهاند.
این کتاب منبعی ضروری برای پژوهشگران، تاریخنگاران، کتابداران، علاقهمندان به نسخههای خطی و هر کسی است که به فرهنگ عثمانی، نسخههای خطی اسلامی و تاریخ کتابخانهها علاقه دارد.
اهمیت مُهرهای وقفی در تاریخ نسخههای خطی
یک نسخه خطی چیزی فراتر از یک متن نوشتهشده است. هر صفحه، جلد، یادداشت، نشانه مالکیت و مُهر میتواند داستانی درباره افراد و جوامعی که با آن اثر در ارتباط بودهاند، بازگو کند. در میان این عناصر تاریخی، مُهرهای وقفی جایگاهی ویژه دارند، زیرا شواهد مستقیمی درباره چگونگی اهدا، حفاظت و انتقال کتابها به مجموعههای عمومی ارائه میدهند.
در فرهنگ نسخهپردازی عثمانی، مُهرها بهعنوان نشانههای رسمی مالکیت و وقف عمل میکردند. یک مُهر وقفی میتوانست نام فرد اهداکننده کتاب، کتابخانه یا نهادی که کتاب در آن نگهداری میشده، هدف از وقف و گاهی شرایط استفاده از کتاب را مشخص کند.
نویسندگان توضیح میدهند که مُهرهای وقفی، در کنار ویژگیهایی مانند خوشنویسی، تذهیب، نگارهها و جلدسازی، از عناصر مهم نسخههای خطی به شمار میروند. این مُهرها با دقت طراحی میشدند و اغلب اطلاعاتی درباره واقف، هدف وقف و تاریخ اهدا در خود داشتند.
بررسی کتابخانههای وقفی عثمانی و مجموعههای نسخههای خطی
یکی از موضوعات اصلی کتاب مُهرهای وقفی در نسخههای خطی، رابطه میان نسخههای خطی و کتابخانههای خیریه عثمانی است. در طول تاریخ عثمانی، بسیاری از کتابخانهها از طریق نظام وقف توسط سلطانها، شاهزادگان، رجال دولتی، دانشمندان و افراد ثروتمند تأسیس شدند.
این کتابخانهها هزاران اثر دستنویس را در زمینههایی مانند الهیات، ادبیات، فلسفه، پزشکی، نجوم، ریاضیات و تاریخ نگهداری میکردند. بسیاری از این مجموعهها در نهایت به بخشی از کتابخانههای بزرگ نسخههای خطی، بهویژه در استانبول، تبدیل شدند.
این کتاب نمونههایی از مُهرهای وقفی متعلق به شخصیتها و مجموعههای مهم را معرفی میکند؛ از جمله وقفهای سلطنتی، کتابخانههای رجال سیاسی، مجموعههای دانشمندان و مخازن مختلف نسخههای خطی. فهرست مطالب کتاب بخشهایی ویژه درباره مُهرهای سلاطین، زنان دربار، وزیران اعظم، عالمان دینی، قضات، صاحبان مشاغل، مجموعههای منطقهای، وقفهای ناشناس و مُهرهای وقفی با حروف لاتین را نشان میدهد.
از طریق این نمونهها، خوانندگان درمییابند که چگونه کتابها در طول زمان و در میان مناطق مختلف جابهجا شدهاند، در حالی که یاد و خاطره واقفان خود را حفظ کردهاند.
هنر و معنای مُهرهای تاریخی
مُهرها علاوه بر ارزش اسنادی، نمونههایی از هنر و مهارتهای دستی نیز هستند. هنر مُهرکَنی (حکاکی مُهر) به یک هنر معتبر تبدیل شد و صنعتگران ماهر طرحهای دقیق و پیچیدهای را بر روی مواد مختلف ایجاد میکردند. مُهرهای عثمانی میتوانستند در شکلهای گوناگونی مانند دایرهای، بیضی و دیگر قالبهای تزئینی ساخته شوند.
این کتاب تأکید میکند که مُهرها صرفاً ابزارهای کاربردی نبودند، بلکه نمادی از هویت، اقتدار، باور و ارزشهای فرهنگی به شمار میرفتند. مُهر یک فرمانروا نشاندهنده حاکمیت بود، در حالی که مُهر وقفی بیانگر تعهد به حفظ دانش و حمایت از آموزش بود.
برای پژوهشگران نسخههای خطی، این مُهرها سرنخهای مهمی برای تعیین تاریخ، شناسایی مجموعهها و درک زمینه تاریخی یک کتاب فراهم میکنند.
منبعی جامع تصویری و پژوهشی
چاپ دوم کتاب مُهرهای وقفی در نسخههای خطی با افزودن نمونههای فراوان جدید از مُهرهای وقفی، پژوهش اولیه را گسترش داده است. بر اساس مقدمه نویسندگان، در ویرایش جدید تعداد مُهرهای وقفی ثبتشده به ۲۶۱ نمونه افزایش یافته و بخش تازهای نیز به مُهرهای با حروف لاتین اختصاص داده شده است.
این کتاب توضیحات تاریخی را با نمونههای دقیق ترکیب میکند و به همین دلیل هم بهعنوان یک پژوهش دانشگاهی و هم بهعنوان یک فهرست تصویری ارزشمند مورد استفاده قرار میگیرد. پژوهشگران میتوانند کتیبههای مُهرها، ارجاعات نسخهای، اطلاعات مجموعهها و یادداشتهای تاریخی مرتبط با هر نمونه را بررسی کنند.
وجود ترجمههای عربی نیز این اثر را برای پژوهشگرانی که با سنتهای نسخههای خطی عربی، فارسی و ترکی کار میکنند، سودمندتر ساخته است.
چرا این کتاب امروز اهمیت دارد؟
در دوران معاصر، حفاظت از نسخههای خطی تاریخی به یکی از اولویتهای فرهنگی بینالمللی تبدیل شده است. پروژههای دیجیتالسازی، تحقیقات دانشگاهی و تلاشهای مربوط به مرمت نسخهها، همگی به شناخت منشأ و تاریخچه این آثار وابستهاند.
مُهرهای وقفی در نسخههای خطی با نشان دادن این موضوع که حتی یک نشانه کوچک بر صفحه یک نسخه خطی میتواند قرنها تاریخ فرهنگی را آشکار کند، به این هدف کمک میکند. یک مُهر میتواند میان یک کتاب، یک واقف، یک کتابخانه، یک دوره تاریخی و یک سنت فکری گسترده ارتباط برقرار کند.
برای دانشجویان تاریخ عثمانی، مطالعات اسلامی، علم کتابداری و تاریخ کتاب، این اثر دیدگاهی منحصربهفرد درباره چگونگی حفظ و انتقال دانش ارائه میدهد.
چه کسانی باید کتاب مُهرهای وقفی در نسخههای خطی را بخوانند؟
این کتاب بهشدت توصیه میشود برای:
-
پژوهشگران تاریخ عثمانی و مطالعات نسخههای خطی
-
دانشجویان فرهنگ اسلامی و علم کتابداری
-
تاریخنگارانی که به نهادهای وقف علاقهمند هستند
-
مجموعهداران کتابها و نسخههای خطی کمیاب
-
کتابداران و آرشیویستها
-
خوانندگانی که شیفته تاریخ کتاب و حفظ دانش هستند
چه پژوهشگر دانشگاهی باشید و چه صرفاً به کتابهای تاریخی علاقه داشته باشید، این اثر درک عمیقتری از نسخههای خطی بهعنوان اسناد زندهای که صداها و ارزشهای نسلهای گذشته را حفظ کردهاند، ارائه میدهد.
سخن پایانی
مُهرهای وقفی در نسخههای خطی سهم مهمی در مطالعه نسخههای خطی عثمانی و میراث فرهنگی دارد. گونای کوت و نعمت بایراکتار با تمرکز بر مُهرهای وقفی، لایهای پنهان از تاریخ نسخهها را آشکار میکنند؛ لایهای که کتابها را به واقفان، کتابخانهها و جوامع انسانی پیوند میدهد.
این پژوهش ارزشمند نشان میدهد که نسخههای خطی تنها حاملان دانش مکتوب نیستند، بلکه شاهدان تاریخی نیز هستند. هر مُهر، کتیبه و نشانهای داستانی درباره حفظ دانش و میل پایدار انسان به نگهداری و اشتراکگذاری آگاهی در خود دارد.
برای هر کسی که به نسخههای خطی عثمانی، کتابهای کمیاب، کتابخانههای اسلامی و تاریخ فرهنگ نوشتاری علاقهمند است، مُهرهای وقفی در نسخههای خطی اثری ضروری و الهامبخش به شمار میآید.
دانلود چند کتاب دیگر:
نسلکشی ارامنه توسط عثمانیها
درباره مفهوم انجیلها
واژههای نو
روابط ایران و عثمانی در عصر صفوی
Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri: Osmanlı Yazmaları, Kütüphaneler ve Kültürel Miras İçin Değerli Bir Rehber
Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri, tarihî el yazması eserlerin en ilgi çekici ancak en az incelenmiş konularından biri olan yazmalardaki vakıf mühürlerine adanmış önemli bir akademik çalışmadır. Tanınmış araştırmacılar Günay Kut ve Nimet Bayraktar tarafından kaleme alınan bu eser, yazmalar üzerine basılan mühürlerin; kitapların mülkiyet tarihini, hayır kurumlarını, kütüphaneleri, koleksiyoncuları ve Osmanlı dünyasının entelektüel mirasını nasıl ortaya çıkardığını incelemektedir.
Yüzyıllar boyunca el yazması kitaplar yalnızca bilgi kaynakları değil, aynı zamanda kütüphaneler, dinî kurumlar ve hayır vakıfları aracılığıyla özenle korunan değerli kültürel varlıklar olmuştur. Vakıf sistemi, kitapların korunmasında ve bilginin araştırmacılar ile okuyuculara ulaştırılmasında merkezi bir rol oynamıştır. Yazmalar, üzerlerindeki vakıf mühürleri sayesinde kendi yolculuklarına, önceki sahiplerine ve onları muhafaza eden kurumlara dair önemli izler taşımaktadır.
Bu kitap; araştırmacılar, tarihçiler, kütüphaneciler, yazma eser meraklıları ve Osmanlı kültürü, İslam yazmaları ile kütüphane tarihiyle ilgilenen herkes için temel bir başvuru kaynağı niteliğindedir.
Yazma Eser Tarihinde Vakıf Mühürlerinin Önemi
Bir yazma eser yalnızca yazılı bir metinden ibaret değildir. Her sayfa, cilt, kenar notu, mülkiyet kaydı ve mühür; eserle ilişki kurmuş kişiler ve toplumlar hakkında bir hikâye anlatabilir. Bu tarihî unsurlar arasında vakıf mühürleri özel bir yere sahiptir; çünkü kitapların nasıl bağışlandığı, korunduğu ve kamu koleksiyonlarına nasıl aktarıldığı konusunda doğrudan kanıtlar sunarlar.
Osmanlı yazma kültüründe mühürler, resmî mülkiyet ve vakıf işaretleri olarak kullanılmıştır. Bir vakıf mührü; kitabı bağışlayan kişinin adını, eserin korunduğu kütüphane veya kurumu, bağışın amacını ve bazen kitabın kullanım şartlarını gösterebilirdi.
Yazarlar, vakıf mühürlerinin; hat sanatı, tezhip, minyatür ve cilt gibi unsurların yanında yazma eserlerin önemli özelliklerinden biri olduğunu belirtmektedir. Bu mühürler büyük bir özenle hazırlanmış ve çoğu zaman vakfeden kişinin kimliği, vakfın amacı ve bağış tarihi hakkında bilgiler içermiştir.
Osmanlı Vakıf Kütüphaneleri ve Yazma Eser Koleksiyonları Üzerine Bir İnceleme
Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri kitabının temel konularından biri, yazma eserler ile Osmanlı dönemindeki vakıf kütüphaneleri arasındaki ilişkidir. Osmanlı tarihi boyunca birçok kütüphane; padişahlar, şehzadeler, devlet adamları, âlimler ve varlıklı kişiler tarafından vakıf sistemi aracılığıyla kurulmuştur.
Bu kütüphaneler; ilahiyat, edebiyat, felsefe, tıp, astronomi, matematik ve tarih gibi alanlarda binlerce el yazması eseri muhafaza etmiştir. Bu koleksiyonların büyük bir bölümü zamanla, özellikle İstanbul’daki önemli yazma eser kütüphanelerinin temelini oluşturmuştur.
Kitapta, önemli kişi ve koleksiyonlara ait vakıf mühürlerinden örnekler sunulmaktadır. Bunlar arasında saray vakıfları, devlet adamlarının kütüphaneleri, âlimlerin koleksiyonları ve çeşitli yazma eser depoları yer almaktadır. İçindekiler bölümünde; padişah mühürleri, saray kadınları, sadrazamlar, din âlimleri, kadılar, meslek sahipleri, bölgesel koleksiyonlar, kimliği belirlenemeyen vakıflar ve Latin harfli vakıf mühürlerine ayrılmış bölümler bulunmaktadır.
Bu örnekler sayesinde okuyucular, kitapların zaman ve coğrafya içinde nasıl hareket ettiğini, aynı zamanda bağışçılarının hatırasını nasıl koruduğunu daha iyi anlayabilir.
Tarihî Mühürlerin Sanatı ve Anlamı
Mühürler yalnızca belge niteliği taşımakla kalmaz; aynı zamanda sanatsal bir zanaatın örnekleridir. Hakk sanatı olarak bilinen mühür oyma sanatı, zaman içinde saygın bir sanat dalı hâline gelmiş ve ustalar farklı malzemeler üzerine ayrıntılı tasarımlar işlemiştir. Osmanlı mühürleri daire, oval ve çeşitli süslemeli biçimlerde hazırlanabilmiştir.
Kitap, mühürlerin yalnızca pratik araçlar olmadığını vurgulamaktadır. Mühürler; kimlik, otorite, bağlılık ve kültürel değerlerin sembolleridir. Bir hükümdarın mührü egemenliği temsil ederken, bir vakıf mührü bilginin korunmasına ve eğitimin desteklenmesine yönelik bağlılığı ifade eder.
Yazma eser araştırmacıları için bu mühürler; tarihlendirme, koleksiyonların belirlenmesi ve bir kitabın tarihî bağlamının anlaşılması açısından önemli ipuçları sağlar.
Kapsamlı Bir Görsel ve Araştırma Kaynağı
Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri kitabının ikinci baskısı, çok sayıda yeni vakıf mührü örneğinin eklenmesiyle ilk araştırmayı genişletmiştir. Yazarların önsözünde belirtildiğine göre, yenilenen baskıda belgelenmiş vakıf mührü örneklerinin sayısı 261’e çıkarılmış ve Latin harfli mühürlere ayrılmış yeni bir bölüm eklenmiştir.
Kitap, tarihî açıklamaları ayrıntılı örneklerle birleştirerek hem akademik bir çalışma hem de görsel bir katalog niteliği taşımaktadır. Araştırmacılar; mühür kitabelerini, yazma eser bilgilerini, koleksiyon kayıtlarını ve her örnekle bağlantılı tarihî notları inceleyebilirler.
Arapça çevirilerin de bulunması, eseri Arapça, Farsça ve Türkçe yazma gelenekleri üzerinde çalışan araştırmacılar için daha kullanışlı hâle getirmektedir.
Bu Kitap Günümüzde Neden Önemlidir?
Günümüzde tarihî yazma eserlerin korunması uluslararası bir kültürel öncelik hâline gelmiştir. Dijitalleştirme projeleri, akademik araştırmalar ve yazma eser koruma çalışmaları, bu eserlerin kökenlerini ve tarihlerini anlamaya bağlıdır.
Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri, bir yazma eser sayfasındaki küçük bir işaretin bile yüzyıllar boyunca süren kültürel tarihi ortaya çıkarabileceğini göstererek bu amaca katkıda bulunmaktadır. Bir mühür; bir kitabı, bağışçısını, kütüphaneyi, tarihî dönemi ve daha geniş bir düşünce geleneğini birbirine bağlayabilir.
Osmanlı tarihi, İslam araştırmaları, kütüphanecilik ve kitap tarihi alanlarında çalışan öğrenciler için bu eser, bilginin nasıl korunduğu ve aktarıldığı konusunda eşsiz bir bakış açısı sunmaktadır.
Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri Kitabını Kimler Okumalıdır?
Bu kitap özellikle şu kişiler için tavsiye edilmektedir:
-
Osmanlı tarihi ve yazma eser araştırmacıları
-
İslam kültürü ve kütüphanecilik öğrencileri
-
Vakıf kurumlarıyla ilgilenen tarihçiler
-
Nadir kitap ve yazma eser koleksiyoncuları
-
Kütüphaneciler ve arşiv uzmanları
-
Kitap tarihi ve bilginin korunmasıyla ilgilenen okuyucular
İster akademik bir araştırmacı olun ister tarihî kitaplara ilgi duyan bir okuyucu, bu eser geçmiş nesillerin seslerini ve değerlerini taşıyan canlı belgeler olarak yazma eserleri daha derin biçimde anlamanızı sağlar.
Sonuç
Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri, Osmanlı yazmaları ve kültürel miras çalışmalarına önemli bir katkıdır. Günay Kut ve Nimet Bayraktar, vakıf mühürlerine odaklanarak kitapları bağışçıları, kütüphaneler ve toplumlarla ilişkilendiren yazma eser tarihinin gizli bir katmanını ortaya çıkarmaktadır.
Bu titiz araştırma, yazma eserlerin yalnızca yazılı bilginin taşıyıcıları olmadığını, aynı zamanda tarihî tanıklar olduğunu göstermektedir. Her mühür, kitabe ve işaret; bilginin korunması ve insanlığın bilgiyi saklama ve paylaşma konusundaki sürekli arzusuna dair bir hikâye taşımaktadır.
Osmanlı yazmaları, nadir kitaplar, İslam kütüphaneleri ve yazılı kültür tarihiyle ilgilenen herkes için Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri, önemli ve ilham verici bir kaynak niteliğindedir.
برای دانلود این کتاب، ابتدا باید عضو سایت بشوید.
پس از عضویت، لینک دانلود این کتاب و همهی کتابهای سایت برای شما فعال میشوند.
(قبلا عضو شدهاید؟ وارد شوید)
