کتاب «اسفندیاری دیگر» نوشته اکبر آزاد یکی از آثار قدیمی و کمترشناختهشده در زمینه شناخت زندگی و اندیشههای ذبیح بهروز، نویسنده، شاعر، پژوهشگر و چهره بحثبرانگیز فرهنگ معاصر ایران است. این کتاب از جمله منابعی است که برای آشنایی با شخصیت فکری بهروز اهمیت دارد و امروزه نیز در برخی پژوهشها و نوشتههای مرتبط با او مورد استناد قرار میگیرد. چاپ نخست این اثر در سال ۱۳۵۱ بوده و مقدمه کتاب نیز به قلم علی حصوری نوشته شده است.
عنوان کتاب، «اسفندیاری دیگر»، خود اشارهای معنادار به شخصیت اسفندیار در فرهنگ و حماسه ایرانی دارد؛ اما موضوع اصلی کتاب، بررسی و روایت زندگی و شخصیت ذبیح بهروز است. در برخی منابع نیز صراحتاً از این اثر بهعنوان کتابی در شرح حال بهروز یاد شده است.
کتاب اسفندیاری دیگر درباره چیست؟
ذبیح بهروز از چهرههای خاص و متفاوت فضای فرهنگی ایران در سده بیستم بود. او در حوزههایی مانند زبان، تاریخ، ادبیات، گاهشماری و فرهنگ ایران فعالیت داشت و دیدگاههایش درباره بسیاری از موضوعات تاریخی و فرهنگی، گاه با دیدگاه رایج پژوهشگران زمان خود تفاوت داشت. از همین رو، شناخت او تنها با مرور فهرست آثارش امکانپذیر نیست و برای درک شخصیت و فضای فکری او، منابعی مانند «اسفندیاری دیگر» اهمیت پیدا میکنند.
اکبر آزاد در این کتاب به سراغ همین شخصیت میرود؛ شخصیتی که هم در میان علاقهمندان فرهنگ و تاریخ ایران شناخته شده بود و هم در برخی حوزهها دیدگاههایی متفاوت و گاه مناقشهبرانگیز ارائه میکرد. کتاب را میتوان تلاشی برای ثبت بخشی از زندگی و افکار این پژوهشگر دانست؛ بهویژه از آن جهت که نویسنده در دورهای به نگارش آن پرداخته که فاصله چندانی با زمان زندگی و درگذشت بهروز نداشته است.
در منابع موجود، «اسفندیاری دیگر» بهعنوان اثری درباره زندگی بهروز معرفی شده است و پژوهشگران بعدی نیز هنگام بررسی شخصیت او به این کتاب مراجعه کردهاند. برای نمونه، در مقالهای درباره ذبیح بهروز تصریح شده که کتاب اکبر آزاد با عنوان «اسفندیاری دیگر» از منابعی است که در شرح حال بهروز اهمیت داشته است.
ذبیح بهروز؛ شخصیتی متفاوت در فرهنگ معاصر ایران
اهمیت کتاب «اسفندیاری دیگر» تا اندازه زیادی به شخصیت موضوع آن بازمیگردد. ذبیح بهروز از پژوهشگرانی بود که در زمینه ایرانشناسی و بررسی تاریخ و فرهنگ ایران دیدگاههای مستقلی داشت. منابع کتابشناختی او را نویسنده، شاعر و پژوهشگر معرفی کردهاند و حوزه فعالیتش را شامل شعر و ادبیات، تاریخ، گاهشماری و ستارهشناسی دانستهاند.
بهروز همچنین از جمله کسانی بود که نسبت به بخشی از پژوهشهای ایرانشناسی رایج در آن دوران نگاه انتقادی داشت. همین رویکرد سبب شده است که نام او در تاریخ مطالعات فرهنگی و ایرانشناسی معاصر ایران با بحثها و اختلافنظرهای فراوانی همراه باشد. بنابراین مطالعه زندگی او صرفاً مطالعه سرگذشت یک نویسنده نیست؛ بلکه میتواند پنجرهای به فضای فکری و فرهنگی ایران در دهههای نخست قرن چهاردهم خورشیدی نیز باشد.
اهمیت «اسفندیاری دیگر» در شناخت ذبیح بهروز
یکی از ویژگیهای مهم این کتاب آن است که در فاصلهای نزدیک به زمان زندگی ذبیح بهروز نوشته شده است. بهروز در سال ۱۳۵۰ درگذشت و چاپ کتاب اکبر آزاد نیز در همین دوره و در سال ۱۳۵۱ ثبت شده است.
این نزدیکی زمانی، کتاب را برای پژوهشگرانی که به تاریخ شفاهی و فکری ایران معاصر علاقه دارند، قابل توجه میکند. چنین آثاری میتوانند تصویری از نحوه دیدهشدن یک شخصیت فرهنگی در زمانه خودش ارائه دهند؛ تصویری که ممکن است با برداشتهای متأخر و روایتهایی که سالها بعد درباره او شکل گرفتهاند تفاوت داشته باشد.
از سوی دیگر، استفاده پژوهشگران بعدی از «اسفندیاری دیگر» نشان میدهد که این کتاب صرفاً یک اثر فراموششده در میان کتابهای قدیمی نیست. در پژوهشهایی درباره فردوسی و اسطورههای ایرانی نیز نام اثر اکبر آزاد در کنار شماری از منابع مربوط به اسفندیار، شاهنامه و مطالعات اسطورهشناسی آمده است.
عنوان اسفندیاری دیگر چه معنایی دارد؟
انتخاب عنوان «اسفندیاری دیگر» برای کتابی درباره ذبیح بهروز، خود بخشی از جذابیت اثر است. اسفندیار یکی از شخصیتهای برجسته حماسه ایرانی و از چهرههای مهم شاهنامه فردوسی است؛ شخصیتی که با مفاهیمی مانند پهلوانی، پایداری، آرمانخواهی و سرنوشت پیوند خورده است.
عنوان کتاب، با قرار دادن واژه «دیگر» در کنار نام اسفندیار، بهصورت نمادین ذهن خواننده را به سوی شخصیتی متفاوت و غیرمتعارف سوق میدهد. با این حال، نباید صرفاً از روی عنوان درباره جزئیات محتوای کتاب داوری کرد؛ آنچه منابع موجود بهروشنی تأیید میکنند این است که کتاب به زندگی و شخصیت ذبیح بهروز اختصاص دارد.
اکبر آزاد و ثبت یک زندگی فرهنگی
درباره خود اکبر آزاد اطلاعات موجود در منابع آنلاین بسیار محدود است. کتابشناسیهای اینترنتی، «اسفندیاری دیگر» را بهعنوان اثر شناختهشده او ثبت کردهاند و سالهای زندگی او را ۱۲۹۸ تا ۱۳۵۱ خورشیدی ذکر میکنند.
همین محدودبودن اطلاعات درباره نویسنده باعث میشود «اسفندیاری دیگر» اهمیت بیشتری پیدا کند؛ زیرا این اثر از معدود نوشتههایی است که نام اکبر آزاد را در تاریخ کتاب و پژوهش معاصر ایران حفظ کرده است. کتاب همچنین نمونهای از ادبیات شرححالنویسی و ثبت زندگی شخصیتهای فرهنگی در ایران معاصر به شمار میرود.
«اسفندیاری دیگر» با مقدمه علی حصوری منتشر شده است. حضور حصوری در جایگاه نویسنده مقدمه، بر اهمیت فرهنگی کتاب افزوده است؛ زیرا کتاب تنها یک روایت مستقل از سوی نویسنده نیست و مقدمه نیز بخشی از چارچوبی است که خواننده را برای ورود به زندگی و شخصیت ذبیح بهروز آماده میکند. اطلاعات کتابشناختی مربوط به چاپ نخست، عنوان، نویسنده، مقدمه و انتشار اثر توسط طهوری را تأیید میکنند.
چرا مطالعه اسفندیاری دیگر اهمیت دارد؟
برای علاقهمندان به تاریخ معاصر ایران، تاریخ اندیشه، ادبیات فارسی، ایرانشناسی، اسطورهشناسی و زندگینامه شخصیتهای فرهنگی، این کتاب میتواند منبعی جذاب باشد. اهمیت آن فقط در موضوع زندگی ذبیح بهروز خلاصه نمیشود؛ بلکه کتاب تصویری از یک جریان فکری و فرهنگی را نیز در خود جای داده است.
بهویژه برای کسانی که درباره ذبیح بهروز تحقیق میکنند، «اسفندیاری دیگر» میتواند در کنار آثار خود بهروز و دیگر منابع مربوط به او خوانده شود. در کتابشناسیهای موجود نیز این اثر در کنار آثار ذبیح بهروز ثبت شده است و همین موضوع نشان میدهد که کتاب در منابع مرتبط با شناخت این شخصیت جایگاهی پیدا کرده است.
همچنین برای پژوهش درباره تاریخ مطالعات ایرانشناسی در قرن چهاردهم خورشیدی، مطالعه روایتهای مختلف درباره بهروز اهمیت دارد؛ زیرا او از چهرههایی بود که نسبت به برخی دیدگاههای رایج درباره تاریخ و فرهنگ ایران موضع انتقادی داشت و آثار و نظراتش در دهههای بعد نیز مورد بحث قرار گرفت.
دانلود چند کتاب گوناگون:
کلمات
حقیقت و مرد دانا
اقلیم پارس
دانستنیهای زنان جوان
بنه
بیانالادیان
تاریخ چیست؟
دانلود کتاب قدیمی و کمیاب اسفندیاری دیگر
«اسفندیاری دیگر» امروزه از کتابهای قدیمی و نسبتاً کمیاب محسوب میشود. اطلاعات کتابفروشیهای تخصصی کتابهای قدیمی نیز چاپ نخست آن را مربوط به سال ۱۳۵۱ معرفی کردهاند.
کمیاببودن چنین آثاری فقط مسئلهای مربوط به جمعآوری کتابهای قدیمی نیست. کتابهایی از این دست برای پژوهشگران تاریخ فرهنگی ایران نیز ارزش دارند؛ زیرا بسیاری از منابعی که در دهههای گذشته منتشر شدهاند، امروزه بهسادگی در کتابفروشیهای معمولی پیدا نمیشوند و نسخههای باقیمانده آنها بیشتر در مجموعههای شخصی، کتابخانهها و آرشیوهای تخصصی قرار دارند.
کتاب «اسفندیاری دیگر» اثر اکبر آزاد اثری قدیمی و ارزشمند برای شناخت ذبیح بهروز و فضای فکری پیرامون او در ایران معاصر است. این کتاب که با مقدمه علی حصوری منتشر شده و چاپ نخست آن به سال ۱۳۵۱ بازمیگردد، در منابع پژوهشی بعدی نیز بهعنوان یکی از منابع مربوط به شرح حال و شناخت بهروز مورد استفاده قرار گرفته است.
اگر به تاریخ فرهنگ ایران، زندگی روشنفکران و پژوهشگران ایرانی، تاریخ ایرانشناسی، ادبیات فارسی و اندیشههای متفاوت درباره گذشته ایران علاقهمند هستید، مطالعه «اسفندیاری دیگر» میتواند شما را با یکی از شخصیتهای کمترمتعارف و بحثبرانگیز فرهنگ معاصر ایران آشنا کند. ارزش اصلی این کتاب در همین است که روایتی نزدیک به زمان زندگی ذبیح بهروز ارائه میکند و به پژوهشگر امروزی امکان میدهد برای شناخت این شخصیت، تنها به روایتهای متأخر بسنده نکند.
در مجموع، «اسفندیاری دیگر» را میتوان یکی از منابع مهم برای مطالعه زندگی و شخصیت ذبیح بهروز و همچنین بخشی از تاریخ فکری و فرهنگی ایران در میانه قرن چهاردهم خورشیدی دانست؛ کتابی که با گذشت دههها همچنان در منابع مرتبط با بهروز و مطالعات مربوط به فرهنگ و اسطورههای ایران مورد اشاره قرار میگیرد.
توضیحات کتاب به زبان انگلیسی:
Akbar Azad’s Another Esfandiyar is a rare Iranian book devoted to the life and intellectual legacy of Zabih Behruz, an influential and controversial Iranian writer and researcher. Published shortly after Behruz’s death, the book provides valuable material for readers interested in Iranian cultural history, literature, mythology, historiography, and the intellectual debates surrounding modern Iranian studies.
برای دانلود این کتاب، ابتدا باید عضو سایت بشوید.
پس از عضویت، لینک دانلود این کتاب و همهی کتابهای سایت برای شما فعال میشوند.
(قبلا عضو شدهاید؟ وارد شوید)
