کتاب “تولد، زیست، سیاست” عنوان اثری از میشل فوکو نویسنده، فیلسوف و نظریهپرداز بزرگ فرانسوی میباشد.
در نظریههای جامعهشناختی فیلسوفان قرن نوزده، اینطور آمده است که کار فیلسوفان آینده بسیار بزرگتر و پیچیدهتر از نابودی، تخریب، اثبات یا مثبتگردانی است. فوکو نیز همچون دیگر فلاسفه همعصر خود، در کاویدن تکرار بیپایان نمایش حاکمان و محکومان در تئاتر بیمکان تاریخ، سودای تایید دارد. این تایید به معنای رهاندن امر زنده، ارزشآفرینی دوباره، گرفتن سنگینی زندگی و فعال ساختن آن است.
مچموعه درسگفتارهای فوکو (نویسندهای که کتاب ایرانیها چه رویایی در سر دارند را نیز نوشته است) شامل حجم عظیمی از سخنرانیهای وی از اوایل دهه 1970 میباشد. در این سلسلهمباحث، از انشعابهای تودرتو، پیچشها و چرخشهای بیآغاز که مهمترین سبک و سیاق آثار اوست، خبری نیست. این درسگفتارها عموما سبکی آکادمیک داشته و دربرگیرنده مسائل و مباحث بسیار مهمی در گستره تاریخی و جغرافیایی گسترده، میباشند.
کتاب «تولد، زیست، سیاست» که با نام میشل فوکو در بازار فارسی شناخته میشود، معمولاً به مجموعهای از نوشتهها/درسگفتارهای فوکو درباره پیوند میان «زندگی» و «حکمرانی» اشاره دارد؛ یعنی همان حوزهای که فوکو با مفاهیمی مثل «زیستقدرت» (biopower) و «زیستسیاست» (biopolitics) صورتبندیاش کرد. ایدهٔ مرکزی این پروژه ساده اما تکاندهنده است: در دنیای مدرن، قدرت فقط با قانون و سرکوب کار نمیکند؛ بلکه با مدیریت و سازماندهیِ زندگیِ جمعی—از تولد و سلامت تا کار، آموزش، بهداشت، شهر و امنیت—عمل میکند. به بیان فوکویی، سیاست مدرن هرچه بیشتر به اداره «جمعیت» (population) و تنظیم «فرایندهای زیستی» گره میخورد.
در چنین چارچوبی، «تولد» فقط یک رخداد شخصی یا خانوادگی نیست؛ به یک مسئله حکمرانی تبدیل میشود: نرخ زادوولد، سیاستهای سلامت مادر و کودک، ثبت و آمارگیری، کنترل بیماریها، واکسیناسیون، و حتی هنجارهای مربوط به خانواده و جنسیت. «زیست» نیز به معنای گستردهاش وارد محاسبه سیاسی میشود؛ یعنی دولتها و نهادها میکوشند سطح مرگومیر را کاهش دهند، امید به زندگی را بالا ببرند، نیروی کار را سالم نگه دارند و ریسکهای جمعی را مدیریت کنند. فوکو نشان میدهد این شیوههای «مراقبت» و «بهبود»، همزمان میتوانند ابزارهای قدرت هم باشند: تولید هنجار (نرمال/غیرنرمال)، دستهبندی بدنها، رتبهبندی جمعیتها، و تبدیل انسانها به موضوعِ سنجش، پرونده و سیاستگذاری.
بُعد «سیاست» در عنوان هم دقیقاً به همین جا برمیگردد: فوکو سیاست را صرفاً رقابت احزاب یا دعوای حقوقی بر سر قانون نمیبیند؛ بلکه آن را شبکهای از فنون و عقلانیتهای اداره جامعه میداند که از مدرسه و بیمارستان تا زندان و رسانه امتداد دارد. بنابراین کتابهایی با محور «تولد/زیست/سیاست» معمولاً برای خوانندهای مفیدند که میخواهد بفهمد چرا مباحثی مثل بهداشت عمومی، تنظیمگری اقتصادی، سیاستهای جمعیتی، سلامت روان، یا کنترلهای امنیتی، صرفاً «فنی» و بیطرف نیستند؛ بلکه حامل نوعی تصور از انسان، جامعه و امر مطلوباند. این نگاه، بهویژه برای تحلیل مسائل امروز—از دادهمحوری در حکمرانی تا پزشکیسازی زندگی روزمره—ابزار مفهومی قدرتمندی میدهد.
مطالعه کتاب تولد، زیست، سیاست را به پژوهشگران، دانشجویان و دوستداران جامعهشناسی معاصر و فلسفه، پیشنهاد میکنیم.
این کتاب نسخه PDF ندارد.
میتوانید از لینک زیر کتابهای دیگر را دانلود کنید:
دانلود کتابهای میشل فوکو
بهدلیل داشتن حقنشر، این کتاب دارای نسخهالکترونیک نیست.
برای تهیه نسخه چاپی کتاب، به کتابفروشیهای سراسر کشور مراجعه کنید.
