مقاله “بازتاب فرهنگ پیشرفته ایلام باستان در اندیشه کوروش هخامنشی” اثری علمیپژوهشی میباشد که بهشیوه مشترک توسط نجمالدین گیلانی، مرتضی اکبری و سیاوش یاری -هر سه از اساتید رشته تاریخ- به رشته نگارش درآمده است.
نشستن کوروش بزرگ هخامنشی بر تخت پادشاهی هخامنشیان در پارس و به زیر سلطه درآوردن تمام ایران بزرگ و نواحی اطراف در سال 550 پیش از میلاد، روند حرکت تاریخ در جهان باستان را دگرگون ساخت. کوروش یک پادشاه آرمانی و یک رهبر بینظیر بود. وی با کمک هوش سرشار، نبوغ نظامی و روحیه انساندوستی عمیق خویش توانست امپراطوری بزرگی را برپا سازد و روش فرمانروایی خویش را برای تمام شاهان و امرای پس از خود به صورت یک قانون نانوشته درآورد.
اما کوروش به دلیل رشد و نمو یافتن در منطقه جغرافیایی بزرگی که متعلق به ایلام باستان بود، بیگمان تحتتاثیر فرهنگ کهن و عمیق ایلامیان نیز قرار داشته است. در این مقاله مهم، کوشیده شده است تا تاثیرات فرهنگ درخشان ایلامی بر روحیه و اندیشه کوروش مورد نقد و بررسی قرار گیرد.
همچنین بنگرید به پست های زیر
ارتش کوروش
سنگوارهها
گردشی در گرشاسپنامه
معرفی مقاله بازتاب فرهنگ پیشرفته ایلام باستان در اندیشه کوروش هخامنشی
مقاله «بازتاب فرهنگ پیشرفته ایلام باستان در اندیشه کوروش هخامنشی» پژوهشی ارزشمند در حوزه تاریخ ایران باستان است که به قلم نجمالدین گیلانی، مرتضی اکبری و سیاوش یاری، از پژوهشگران و استادان رشته تاریخ، نگاشته شده است. این اثر با رویکردی علمی و پژوهشی، به بررسی یکی از مهمترین پرسشهای تاریخ ایران میپردازد؛ اینکه فرهنگ و تمدن کهن ایلام تا چه اندازه بر شکلگیری شخصیت، اندیشه سیاسی و شیوه فرمانروایی کوروش بزرگ تأثیرگذار بوده است.
کوروش بزرگ، بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی، یکی از برجستهترین شخصیتهای تاریخ جهان به شمار میآید. پیروزی او بر آستیاگ، پادشاه ماد، در حدود سال ۵۵۰ پیش از میلاد آغازگر شکلگیری امپراتوری هخامنشی بود؛ امپراتوریای که در مدت کوتاهی بخش بزرگی از دنیای شناختهشده آن روزگار را دربر گرفت و شیوهای نوین از حکومتداری، مدیریت سرزمینهای گسترده و احترام به فرهنگها و اقوام مختلف را به نمایش گذاشت. بسیاری از مورخان، کوروش را نه تنها یک فرمانده نظامی برجسته، بلکه سیاستمداری خردمند و فرمانروایی با دیدگاهی انسانی میدانند که تأثیر او بر تاریخ، فراتر از مرزهای ایران باستان بوده است.
با این حال، شخصیت و اندیشه کوروش در خلأ شکل نگرفت. یکی از موضوعاتی که در دهههای اخیر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته، بررسی ریشههای فرهنگی و تمدنی اندیشه اوست. مقاله بازتاب فرهنگ پیشرفته ایلام باستان در اندیشه کوروش هخامنشی نیز دقیقاً با همین هدف نگاشته شده و تلاش میکند نشان دهد که بسیاری از ویژگیهای حکومتداری هخامنشی، پیش از ظهور این دودمان، در تمدن کهن ایلام سابقه داشته است.
تمدن ایلام یکی از قدیمیترین و پیشرفتهترین تمدنهای فلات ایران بود که هزاران سال پیش از ظهور هخامنشیان در جنوب غربی ایران شکل گرفت. ایلامیان در زمینههای گوناگونی همچون مدیریت سیاسی، معماری، هنر، نظام اداری، دین، اقتصاد و روابط بینالملل به دستاوردهای قابل توجهی رسیدند و تمدنی پدید آوردند که تأثیر آن تا قرنها در منطقه باقی ماند. از آنجا که سرزمین پارس در همسایگی ایلام قرار داشت و حتی بخشی از قلمرو هخامنشیان در محدوده فرهنگی ایلام شکل گرفته بود، بسیاری از پژوهشگران معتقدند که انتقال برخی سنتهای فرهنگی، اداری و سیاسی از ایلام به هخامنشیان امری طبیعی و اجتنابناپذیر بوده است.
نویسندگان این مقاله با استناد به منابع تاریخی، یافتههای باستانشناسی و پژوهشهای جدید، به بررسی همین پیوند فرهنگی میپردازند. آنان میکوشند نشان دهند که برخی ویژگیهای برجسته حکومت کوروش، مانند مدارا با اقوام مختلف، احترام به باورهای دینی ملتهای تابع، سازمان اداری منظم، بهرهگیری از نخبگان محلی و شیوه مدیریت سرزمینهای گسترده، ممکن است ریشه در سنتهای کهن ایلامی داشته باشد؛ سنتهایی که بعدها در ساختار حکومت هخامنشی تکامل یافت و به یکی از عوامل موفقیت این امپراتوری تبدیل شد.
یکی از ویژگیهای مهم این پژوهش، پرهیز از نگاه اسطورهای و احساسی به تاریخ است. نویسندگان تلاش کردهاند به جای ستایش یا رد یک دیدگاه خاص، موضوع را بر پایه شواهد تاریخی و تحلیلهای علمی بررسی کنند. به همین دلیل، مقاله بیشتر از آنکه به روایت رویدادهای تاریخی بپردازد، بر تحلیل ارتباط میان دو تمدن بزرگ ایران باستان و بررسی روند انتقال عناصر فرهنگی از ایلام به دوره هخامنشی تمرکز دارد.
مطالعه این مقاله نشان میدهد که تمدنهای بزرگ معمولاً نتیجه گسست کامل از گذشته نیستند، بلکه بر پایه تجربهها، دانش و دستاوردهای تمدنهای پیشین شکل میگیرند. از این منظر، شکوه امپراتوری هخامنشی را نیز باید در ادامه روند تکامل تمدنهای کهن فلات ایران، از جمله ایلام، بررسی کرد. این نگاه، درک عمیقتری از تاریخ ایران باستان به خواننده ارائه میدهد و نشان میدهد که هویت تاریخی ایران حاصل پیوند و تداوم چندین تمدن بزرگ در طول هزاران سال است.
معرفی نویسندگان مقاله
این پژوهش به صورت مشترک توسط نجمالدین گیلانی، مرتضی اکبری و سیاوش یاری، از استادان و پژوهشگران حوزه تاریخ، نگاشته شده است. نویسندگان با بهرهگیری از منابع تاریخی، اسناد باستانشناسی و پژوهشهای علمی، کوشیدهاند تصویری مستند و تحلیلی از رابطه میان تمدن ایلام و شکلگیری اندیشه سیاسی کوروش هخامنشی ارائه دهند. نتیجه این تلاش، مقالهای پژوهشی و مستند است که میتواند برای علاقهمندان به تاریخ ایران باستان و پژوهشهای هخامنشی، منبعی ارزشمند و خواندنی باشد.
دانلود PDF
این مقاله برای دانشجویان رشته تاریخ، باستانشناسی، ایرانشناسی، مطالعات خاورمیانه و همچنین علاقهمندان به کوروش بزرگ، هخامنشیان، تمدن ایلام، تاریخ ایران باستان و فلسفه حکومتداری منبعی ارزشمند و قابل تأمل محسوب میشود. همچنین پژوهشگرانی که به دنبال بررسی منشأ اندیشه سیاسی هخامنشیان یا تأثیر تمدنهای کهن بر یکدیگر هستند، میتوانند از مباحث مطرحشده در این اثر بهرهمند شوند.
دانلود مقاله بازتاب فرهنگ پیشرفته ایلام باستان در اندیشه کوروش هخامنشی را به دانشجویان و پژوهشگران تاریخ ایران باستان پیشنهاد میکنیم.
برای دانلود این کتاب، ابتدا باید عضو سایت بشوید.
پس از عضویت، لینک دانلود این کتاب و همهی کتابهای سایت برای شما فعال میشوند.
(قبلا عضو شدهاید؟ وارد شوید)
