کتاب نایاب “اشعار گزیده فرخی سیستانی” شامل مجموعه اشعار ابوالحسن علی متخلص به فرخی پسر جولوغ سیستانی است. این کتاب براساس نسخه گردآوری و تصحیح استاد رشید یاسمی میباشد که به کوشش بهمن حیدری به طبع رسیده است.
فرخی سیستانی در عصر حکومت صفاریان میزیست. وی از مشهورترین ادبا و شعرا و موسیقیدانان عصر خود بود. وی در برههای از زندگانیاش نیز در خدمت سلطان محمود غزنوی بود و از شعرای مورد علاقه وی محسوب میگردید.
بنگرید به: گنجور
کتابی که در پیش و روی شماست افزونبر دربرداشتن اشعار کمیاب و دلکش فرخی سیستانی، دربردارندهی زندگیناهم و شرح احوال و تاریخ زندگانی این بزرگمرد عرصه ادبیات ایرانی نیز میباشد که توسط استاد رشید یاسمی تحریر یافته است.
مطالعه کتاب اشعار گزیده فرخی سیستانی را به علاقمندان، دوستداران و عاشقان شعر و ادب پارسی، پیشنهاد میکنیم.
کتاب نایاب «اشعار گزیده فرّخی سیستانی» مجموعهای برگزیده از سرودههای ابوالحسن علی، متخلّص به فرّخی، پسرِ جولوغِ سیستانی است؛ شاعری که نامش در کنار قصیدهسرایان بزرگ ادب فارسی میدرخشد و شعرش به خوشبیانی، موسیقیِ درونی و تصویرسازیهای زنده شناخته میشود. این کتاب بر اساس نسخه گردآوری و تصحیح استاد رشید یاسمی فراهم آمده و به کوشش بهمن حیدری به طبع رسیده است؛ بنابراین خواننده با متنی روبهروست که هم به اتکای یک کارِ سنجیده در تصحیح و انتخاب شکل گرفته و هم با کوششِ ناشر/گردآورنده در دسترس قرار گرفته است.
درباره فرّخی سیستانی، ذکر یک نکته تاریخی ضروری است: او به عصر صفّاریان تعلّق ندارد؛ صفّاریان چند قرن پیش از دوره فعالیت ادبی فرّخی بودهاند. فرّخی از شاعران نامدار روزگار غزنویان است و در فضای دربار و سیاستِ آن زمان زیسته؛ روزگاری که قصیده، قالب اصلی مدح، توصیف شکوه دربار، گزارش فتحها و نیز نمایش تواناییهای زبانی شاعر به شمار میآمد. در چنین زمینهای، شاعر فقط «شاعر» نبود؛ گاهی سخنگوی غیررسمیِ دربار، روایتگرِ رخدادها، و سازندهی اعتبار نمادینِ پادشاه نیز محسوب میشد. از همین رو، فهم شعر فرّخی بدون توجه به بافت تاریخی و کارکرد اجتماعیِ قصیده، کامل نمیشود.
فرّخی در شمار مشهورترین ادبا و شاعرانِ عصر خود آمده و در منابع از او بهعنوان شاعری برخوردار از ذوق موسیقایی نیز یاد شده است؛ ویژگیای که در نرمیِ وزنها، خوشنشینیِ قافیهها و روانیِ مصراعها نمود دارد. شعر او غالباً با توصیفهای دقیق و خوشرنگ از طبیعت، شکار، بزم و حرکت لشکر همراه است و از سوی دیگر، در مدح نیز توانایی دارد که شکوه و قدرت را در قالب تصویر و آهنگ نشان دهد، نه صرفاً در ستایش مستقیم. همین ترکیبِ «تصویر» و «آهنگ» است که بسیاری از قصاید او را، حتی برای خواننده امروز، خواندنی و خوشنَفَس میکند.
در بخشی از زندگی، فرّخی با دربار غزنوی پیوند یافت و از شاعران مورد توجه سلطان محمود غزنوی به شمار آمده است. این حضور در دربار، دو پیامد مهم دارد: نخست آنکه بخشی از شعر فرّخی به اقتضای روابطِ حمایتیِ دربار و شاعر شکل گرفته و باید با شناخت قواعد مدیحهسرایی خوانده شود؛ دوم آنکه همین نزدیکی به قدرت، امکان ثبت و انتشار و نقل اشعار را بیشتر کرده و سبب شده نام او در تذکرهها و منابع ادبی برجسته بماند. با این حال، ارزش شعر فرّخی تنها در «درباری بودن» خلاصه نمیشود؛ قوت زبانی و پرداخت هنریِ اوست که باعث شده پس از فروکش کردنِ آن ساختارهای سیاسی، شعر همچنان زنده بماند.
کتابی که در پیشِ روی شماست، افزون بر دربرداشتن اشعار کمیاب و دلکش فرّخی سیستانی، شامل زندگینامه و شرح احوال و گزارشی از تاریخ زندگانی این بزرگمرد عرصه ادبیات فارسی نیز هست که به قلم استاد رشید یاسمی تحریر یافته است. این بخشِ زندگینامهای برای خواننده امروز اهمیت ویژه دارد، چون میان شعر و زمانه پلی میزند: نامها، موقعیتها، و فضای فرهنگیای را روشن میکند که بدون آن، بسیاری از اشارات و لحنها مبهم میمانند. در واقع، خواننده با دو لایه مواجه است: لایه نخست متنِ شعر، و لایه دوم متنِ توضیحی که به درکِ زمینهها و ارزشگذاری دقیقتر کمک میکند.
از منظر پژوهشی نیز چنین مجموعهای میتواند سودمند باشد: گزیدهسازیِ سنجیده، فرصت میدهد که خواننده با نمونههای شاخص سبک و زبان شاعر آشنا شود؛ تصحیح و ضبطِ معتبر، اطمینان بیشتری درباره متن میدهد؛ و زندگینامه، مسیر مطالعه را جهتدار میکند تا شعر فقط مجموعهای از ابیات پراکنده نباشد، بلکه پروندهای روشن از یک دوره و یک صدا در تاریخ ادبیات تلقی شود. این اثر، برای علاقهمندان شعر کلاسیک، پژوهشگران سبکشناسی و دوستداران قصیده، میتواند هم خواندنیِ لذتبخش باشد و هم منبعی قابل اتکا برای مراجعه و استناد.
کتابهای جایگزین در:
بهدلیل داشتن حقنشر، این کتاب دارای نسخهالکترونیک نیست.
برای تهیه نسخه چاپی کتاب، به کتابفروشیهای سراسر کشور مراجعه کنید.
