کتاب نایاب “کلیات اشعار ترکی شهریار” همانگونه که از نام آن پیداست، مجموعهای است جامع از اشعاری از شهریار شاعر بزرگ ایرانی که به زبان ترکی سروده شده است.
کتابی که در پیش و روی شماست، یک نسخه قدیمی است که با مقدمه، تصحیح و تعلیقات دکتر حمید محمدزاده گردآوری و به اهتمام ایشان منتشر شده است. نام دیگ این کتاب، تورکی دیوانی کلیاتی است.
کتاب حاضر تماما به زبان ترکی است. حتی مقدمه آن نیز به ترکی نوشته شده است و افزونبر دربرداشتن تمام اشعار ترکی جناب شهریار، شامل منظومه معروف حیدر بابایه سلام نیز میباشد.
معرفی کتاب کلیات اشعار ترکی شهریار
کتاب “کلیات اشعار ترکی شهریار”، فراتر از یک مجموعه صرف، پنجرهای است به سوی روح و اندیشه یکی از برجستهترین شاعران معاصر ایران، سید محمدحسین بهجت تبریزی، مشهور به شهریار. این اثر، به طور ویژه بر گنجینه اشعار ترکی او تمرکز دارد و دریچهای است به دنیای پر رمز و راز و عمیق احساسات، افکار و دغدغههای این شاعر بزرگ که ریشه در فرهنگ غنی آذربایجان دارد. همانگونه که از نام جامع آن پیداست، این کلیات، سعی در گردآوری کامل تمامی سرودههای شهریار به زبان مادریاش، ترکی آذربایجانی، دارد تا بتواند تصویری کامل از این بخش مهم از میراث ادبی او به دست دهد.
شهریار، شاعر دو زبانی است که هم در ادبیات فارسی و هم در ادبیات ترکی آذربایجانی، جایگاهی رفیع و بیبدیل دارد. اشعار فارسی او، به ویژه “حیدربابایه سلام” که نمادی از عشق به زادگاه و طبیعت کودکی است، و همچنین غزلهای عاشقانه و عارفانهاش، جایگاهی ویژه در ادبیات معاصر ایران یافته است. اما در کنار این شهرت گسترده در زبان فارسی، اشعار ترکی او نیز، بیانگر عمق ارتباط او با ریشههای فرهنگی و هویتیاش است. این اشعار، سرشار از شور، احساسات وطنپرستانه، و نگاهی عمیق به زندگی، عشق، طبیعت و مسائل اجتماعی است. “کلیات اشعار ترکی شهریار” تلاشی است برای ارج نهادن به این بخش از هویت ادبی او و ارائه اثری جامع که بتواند علاقهمندان به شعر ترکی و پیروان مکتب ادبی شهریار را سیراب سازد.
کتابی که در اختیار داریم، تنها یک گردآوری ساده نیست؛ بلکه حاصل پژوهشی دقیق و دلسوزانه است که توسط دکتر حمید محمدزاده، محقق و پژوهشگر برجسته، صورت گرفته است. دکتر محمدزاده با مقدمه، تصحیح و تعلیقات عالمانه خود، به این مجموعه ارزشی دوچندان بخشیده است. مقدمه او، چراغ راهی برای درک بهتر جایگاه اشعار ترکی شهریار، تاریخچه سرودن آنها و ارتباطشان با فرهنگ و جامعه آن دوران است. بخش تصحیح، نشاندهنده دقت نظر پژوهشگر در بازگرداندن متن به اصالت خود و زدودن هرگونه خطای احتمالی در نسخ خطی یا چاپهای پیشین است. تعلیقات نیز، با ارائه توضیحات لازم در مورد واژگان، اصطلاحات، ارجاعات تاریخی و فرهنگی، به درک عمیقتر اشعار کمک شایانی میکند. این تلاش علمی دکتر محمدزاده، موجب شده تا “کلیات اشعار ترکی شهریار” به اثری مرجع و قابل اتکا برای محققان، دانشجویان و دوستداران شعر و ادب تبدیل شود. انتشار این اثر به اهتمام ایشان، گامی مهم در حفظ و معرفی این میراث گرانبها به شمار میرود.
نام دیگر این مجموعه، “تورکی دیوانی کلیاتی” است که به خوبی بر هویت ترکی و جامع بودن آن تأکید دارد. این نام، نه تنها نشاندهنده زبان اشعار، بلکه بازتابدهنده روح تبریزی و آذربایجانی است که در تار و پود این سرودهها تنیده شده است. شهریار، در اشعار ترکی خود، از زبان، فرهنگ، طبیعت، و حتی لهجه شیرین مردم آذربایجان بهره برده و اثری خلق کرده که عمیقاً با هویت فرهنگی این منطقه گره خورده است. این کلیات، آینهای است که چهره واقعی و پر احساس شهریار، آنگونه که در خلوت و در میان همزبانانش سخن میگفت، را به نمایش میگذارد.
تمامیت اثر به زبان ترکی است؛ حتی مقدمه دکتر محمدزاده نیز که به عنوان مدخل ورود به این دنیای شعری است، به زبان ترکی نوشته شده. این نشاندهنده پایبندی کامل گردآورنده و ناشر به این رویکرد است که میخواهند خواننده را از همان ابتدا در اتمسفر زبانی و فرهنگی اشعار غرق کنند. افزون بر دربرداشتن تمامی اشعار ترکی جناب شهریار، این کلیات شامل منظومه بسیار معروف و اثرگذار “حیدربابایه سلام” نیز میباشد. این منظومه، که شهرتی جهانی یافته است، نه تنها شاهکاری از شعر ترکی، بلکه نمادی از عشق عمیق شهریار به زادگاهش، روستای حیدربابا، و طبیعت بکر و پاک آن دوران است. حضور این منظومه در کنار سایر اشعار، این کلیات را به اثری کامل و بینقص در حوزه شعر ترکی شهریار تبدیل میکند.
“کلیات اشعار ترکی شهریار” بیش از یک کتاب شعر است؛ این اثر، بخشی از هویت فرهنگی و ادبی آذربایجان و ایران است. شهریار با اشعار ترکی خود، توانست شکافی را که در دوران پس از مشروطه میان ادبیات رسمی و زبان مادری در برخی مناطق ایجاد شده بود، پر کند و نشان دهد که زبان ترکی نیز قادر به بیان لطیفترین احساسات و عمیقترین مفاهیم است. این کلیات، گواهی است بر توانایی شهریار در خلق آثاری ماندگار به زبان مادریاش و همچنین، نشاندهندهی اهمیت پاسداشت و معرفی میراث ادبی اقوام مختلف در کالبد واحد ایران است. این اثر، برای نسلهای آینده، منبعی ارزشمند خواهد بود تا با روح، اندیشه و هنر یکی از بزرگترین فرزندان آذربایجان، از طریق زبان مادریاش، آشنا شوند. این کتاب، هم ادای دینی است به شهریار و هم چراغی روشن برای درک بهتر گنجینه ادبیات ترکی.
مطالعه کتاب کلیات اشعار ترکی شهریار را به پژوهشگران و دانشجویان ادبیات پیشنهاد میکنیم.
دانلود کتابهای جایگزین:
بهدلیل داشتن حقنشر، این کتاب دارای نسخهالکترونیک نیست.
برای تهیه نسخه چاپی کتاب، به کتابفروشیهای سراسر کشور مراجعه کنید.
