کتاب “قصههای کلیله و دمنه” اثری است که توسط مهدی پرتوی بازنویسی شده است.
کلیله و دمنه نام دو روباه است. این دو روباه به همراه سایر حیوانات، راوی داستانهای کهنی هستند که به داستانهای کلیله و دمنه معروف است. این سلسله داستانها دارای مفاهیم اخلاقی هستند و ریشه آن به هند باستان بازمیگردد.
کتاب کلیله و دمنه در زمان ساسانیان و در روزگار پادشاهی خسرو انوشیروان ساسانی، به ایران رسید و توسط وزیر دربار شاهنشاه، برزویه طبیب به پارسی مستعمل آن دوران که پهلوی نامیده میشد، ترجمه شد. دیگر اندیشمند بزرگ ایرانی آن دوران یعنی بزرگمهر حکیم نیز بر این کتاب مقدمهای نوشت.
با یورش تازیان و از بین رفتن حکومت ساسانیان، در سدههای نخست اسلامی، یک دانشمند بزرگ ایرانی به نام ابنمقفع این کتاب را به همراه بسیاری کتب دیگر، از پهلوی به عربی ترجمه کرد و بدینوسیله از نابودی این کتاب جلوگیری نمود. در سدههای بعدی نیز کسانی چون نصرالله منشی که در دربار غزنویان خدمت میکرد، این کتاب را از عربی به فارسی ترجمه کرد.
رودکی شاعر بزرگ ایرانی نیز تقریبا تمام کتاب کلیله و دمنه را به نظم کشیده است و با بهرهگیری از زبان شیرین پارسی، آن را به شیوایی سراییده است.
کتاب “کلیله و دمنه”، مجموعهای بیبدیل از داستانهای تمثیلی است که ریشه در سنت غنی ادبیات هند باستان دارد. این اثر در ابتدا به زبان سانسکریت با نام “پانچاتانترا” (Pan̄catantra) نگاشته شده و بعدها به زبانهای مختلفی از جمله پهلوی و عربی ترجمه شده است. قالب اصلی داستانها، گفتوگو میان حیوانات مختلف است که هر یک نماینده صفات و ویژگیهای انسانی هستند. این حکایات، ضمن سرگرمکننده بودن، حاوی مضامین اخلاقی، اجتماعی و سیاسی عمیقی هستند که با زبانی ساده و قابل فهم ارائه شدهاند و به مخاطب کمک میکنند تا عبرتهای زندگی را بیاموزد.
ارزش “کلیله و دمنه” در عالم ادبیات فارسی، در گرو ترجمه و اقتباسهای درخشان آن است. اگرچه اصل سانسکریت و ترجمه پهلوی آن به طور کامل در دست نیست، اما ترجمه عربی ابوالقاسم عبدالله بن مقفع در قرن دوم هجری، پایه و اساس ترجمههای بعدی، از جمله ترجمه فارسی بسیار مشهور آن توسط نصرالله منشی در قرن ششم هجری قمری، گردید. این ترجمه فارسی، با نثر مسجع، شیوا و اندیشمندانه خود، “کلیله و دمنه” را به یکی از ارکان نثر کلاسیک پارسی تبدیل کرده و تأثیر شگرفی بر ادبیات و اندیشه ایرانی گذاشته است.
ارزش “کلیله و دمنه” فراتر از جنبههای ادبی است؛ این کتاب، گنجینهای از حکمت عملی و اخلاق کاربردی است که به عنوان یک مکتب فکری و راهنمای زندگی عمل میکند. داستانهای آن، با ظرافت، ضعفها و قوتهای انسان را بازتاب میدهد و درسی از سیاست، مدیریت، و رفتار اجتماعی ارائه میدهد. این اثر، توانسته است بر نسلها تأثیر بگذارد و درک مخاطبان را از مفاهیم پیچیدهای چون وفاداری، خیانت، دوراندیشی، و عواقب اعمال، عمیقتر سازد. “کلیله و دمنه” نه تنها اثری ادبی، بلکه مدخل و راهنمایی برای شناخت انسان و پیچیدگیهای روابط میان او و جامعه تلقی میشود که تا امروز نیز طراوت و جاذبه خود را حفظ کرده است.
کتابی که در پیش و روی شماست، گزیدههایی دلچسب و دلکش از این کتاب سترگ است که با زبانی ساده و روان، برای مخاطبین امروزی به رشته تحریر درآمده است.
مطالعه کتاب قصههای کلیله و دمنه را به تمام علاقمندان، دوستداران و عاشقان ادبیات پارسی و دلباختگان فرهنگ باستانی، پیشنهاد میکنیم.
پیشنهاد کافهکتاب:
بهدلیل داشتن حقنشر، این کتاب دارای نسخهالکترونیک نیست.
برای تهیه نسخه چاپی کتاب، به کتابفروشیهای سراسر کشور مراجعه کنید.
