کتاب نایاب و قدیمی درنده‌خویان (چنگیز خونریز، تیور خونخوار و آتیلا بلای آسمانی)، اثری است به قلم حسین جودت که در سال ۱۳۵۳ خورشیدی منتشر گردید. در ادامه به معرفی این کتاب می‌پردازیم و سپس می‌توانید نسخه PDF آن را دانلود بفرمایید.
معرفی کتاب درنده‌خویان
کتاب درنده‌خویان اثری تاریخی از حسین جودت است که به بررسی زندگی، فتوحات و کارنامه سه تن از مشهورترین فرمانروایان جنگاور تاریخ می‌پردازد: چنگیزخان مغول، تیمور گورکانی و آتیلا. عنوان کامل کتاب «درنده‌خویان؛ چنگیز خونریز، تیمور خونخوار، آتیلا بلای آسمانی» است و نویسنده در آن کوشیده است تصویری از سه چهره بزرگ و در عین حال هراس‌انگیز تاریخ جهان ارائه کند؛ مردانی که قدرت سیاسی و نظامی آنان با جنگ، کشورگشایی و خشونت گسترده درآمیخته بود.
این کتاب از آثار قدیمی و کم‌یاب حوزه تاریخ به شمار می‌رود و چاپ آن مربوط به سال ۱۳۵۳ خورشیدی می‌باشد. برای علاقه‌مندان به کتاب‌های تاریخی قدیمی، «درنده‌خویان» از این جهت اهمیت دارد که نویسنده در یک اثر نسبتاً کم‌حجم، سراغ سه شخصیت بسیار متفاوت اما از نظر نقش نظامی و تأثیرگذاری تاریخی قابل مقایسه رفته است. انتخاب این سه فرمانروا به خواننده اجازه می‌دهد تا در فاصله میان سه دوره تاریخی، چگونگی ظهور قدرت‌های جنگاور و آثار ویرانگر کشورگشایی‌های بزرگ را دنبال کند.
کتاب درنده‌خویان درباره چیست؟
«درنده‌خویان» را می‌توان کتابی تاریخی درباره سه فرمانروای جنگجو دانست که هر یک در دوره‌ای متفاوت، بخش بزرگی از جهان شناخته‌شده زمان خود را تحت تأثیر قرار دادند. حسین جودت در این اثر به سراغ چنگیزخان، تیمور و آتیلا رفته است؛ سه شخصیتی که نام‌شان در منابع تاریخی با لشکرکشی، توسعه قلمرو، جنگ و خشونت نظامی گره خورده است.
ساختار کتاب بر پایه معرفی و بررسی این سه چهره شکل گرفته و عنوان‌هایی که نویسنده برای هر یک انتخاب کرده، نشان می‌دهد که نگاه او به این فرمانروایان صرفاً از زاویه فتوحات نظامی نبوده است. «چنگیز خونریز»، «تیمور خونخوار» و «آتیلا بلای آسمانی» تعابیری هستند که از همان ابتدا فضای کلی کتاب را برای خواننده مشخص می‌کنند.
البته باید توجه داشت که این اثر متعلق به فضای تاریخ‌نگاری چند دهه پیش است. بنابراین خواندن آن در کنار پژوهش‌های جدید تاریخی می‌تواند تصویر کامل‌تری از این شخصیت‌ها ارائه دهد. کتاب بیش از آن‌که یک پژوهش دانشگاهی جدید درباره مغولان، تیموریان یا هون‌ها باشد، نمونه‌ای از آثار تاریخی و عمومی فارسی در دوره خود است که تلاش دارد تاریخ را با زبانی قابل‌فهم و روایی برای مخاطب عمومی بازگو کند.
چنگیزخان؛ فرمانروایی که امپراتوری مغول را بنیاد گذاشت
نخستین شخصیت محوری کتاب، چنگیزخان است؛ مردی که از دل قبایل پراکنده مغولستان برخاست و توانست یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های تاریخ را بنیان‌گذاری کند. چنگیزخان که در آغاز زندگی تموچین نام داشت، در فرآیندی طولانی توانست قبایل رقیب را متحد کند و قدرت سیاسی و نظامی قابل توجهی به وجود آورد. پس از تثبیت قدرت، سپاه مغول به سرعت وارد مرحله‌ای از کشورگشایی شد که آثار آن از شرق آسیا تا بخش‌های وسیعی از آسیای مرکزی و سرزمین‌های اسلامی گسترش یافت.
نام چنگیزخان در تاریخ ایران نیز با یکی از تلخ‌ترین دوره‌های حمله مغول پیوند خورده است. یورش مغولان به خراسان و دیگر بخش‌های ایران، ویرانی شهرهای فراوان و کشته‌شدن شمار زیادی از مردم را به دنبال داشت و آثار سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آن برای مدت طولانی باقی ماند.
جودت در «درنده‌خویان» چنگیز را در چارچوب همین تاریخ پرآشوب معرفی می‌کند و به شخصیت و شیوه کشورگشایی او می‌پردازد. انتخاب عنوان «چنگیز خونریز» نیز نشان‌دهنده نگاه انتقادی و تاریخی نویسنده به پیامدهای لشکرکشی‌های اوست.
تیمور؛ فاتح بزرگ آسیای مرکزی
دومین شخصیت کتاب، تیمور گورکانی است؛ فرمانروایی که در قرن هشتم هجری توانست بخش‌های وسیعی از آسیای مرکزی، ایران، قفقاز، بین‌النهرین و مناطقی از شبه‌قاره هند را تحت سلطه خود درآورد.
تیمور در تاریخ با نام‌های گوناگونی شناخته شده است. در منابع فارسی معمولاً از او با عنوان تیمور گورکانی یا امیر تیمور یاد می‌شود و در بسیاری از منابع غربی نیز نام او به صورت Tamerlane آمده است که همان نیز از عبارت فارسی تیمور لنگ گرفته شده است.
او در سمرقند مرکز قدرت خود را ایجاد کرد و با لشکرکشی‌های متعدد قلمرو بسیار گسترده‌ای به وجود آورد. اگرچه حکومت تیموریان پس از مرگ او دچار تغییرات فراوان شد، دوره تیموری در تاریخ فرهنگی ایران و آسیای مرکزی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. سمرقند و هرات بعدها به مراکز مهم علمی، ادبی و هنری تبدیل شدند و شماری از برجسته‌ترین هنرمندان و دانشمندان این دوره در قلمرو تیموریان فعالیت داشتند. با این حال، این جنبه فرهنگی نباید باعث نادیده‌گرفتن خشونت‌های گسترده دوران فتوحات تیمور شود.
کتاب حسین جودت نیز بیشتر بر همین وجه نظامی و خونین شخصیت او تمرکز دارد و به همین دلیل او را «تیمور خونخوار» می‌نامد.
آتیلا؛ بلای آسمانی اروپا
سومین شخصیت «درنده‌خویان»، آتیلا، فرمانروای مشهور قوم هون است. آتیلا در سده پنجم میلادی در اروپا قدرت گرفت و در زمان خود به یکی از مهم‌ترین تهدیدها برای امپراتوری روم شرقی و روم غربی تبدیل شد. هون‌ها از اقوام کوچ‌نشین جنگاور بودند که در قرن‌های چهارم و پنجم میلادی نقش مهمی در تحولات اروپا ایفا کردند.
آتیلا توانست قدرت هون‌ها را به شکل چشم‌گیری افزایش دهد و قلمرو تحت‌فرمان خود را گسترش دهد. تصویر آتیلا در منابع تاریخی و ادبی اروپا اغلب با ترس و ویرانی همراه بوده است. او بارها به سرزمین‌های تحت فرمان روم حمله کرد و در سیاست خارجی خود نیز از قدرت نظامی و تهدید لشکر خود بهره می‌برد. لقب «تازیانه خداوند» یا «Scourge of God» نیز در سنت تاریخی اروپا به آتیلا نسبت داده شده است. همین تصویر تاریخی سبب شده که نام او در فرهنگ عمومی غرب به نمادی از یک فرمانروای جنگاور و ویرانگر تبدیل شود.
حسین جودت نیز در کتاب خود آتیلا را با تعبیر «بلای آسمانی» معرفی کرده است؛ تعبیری که با تصویری که در بسیاری از روایت‌های تاریخی از هجوم هون‌ها به اروپا ساخته شده، هماهنگ است.
چرا چنگیز، تیمور و آتیلا در یک کتاب کنار هم قرار گرفته‌اند؟
در نگاه نخست ممکن است قرار دادن چنگیزخان، تیمور و آتیلا در کنار یکدیگر عجیب به نظر برسد؛ زیرا این سه نفر به یک دوره تاریخی تعلق ندارند و در مناطق متفاوتی از جهان حکومت کرده‌اند.
آتیلا چندین قرن پیش از چنگیزخان می‌زیست و تیمور نیز حدود یک قرن و نیم پس از چنگیز ظهور کرد. اما وجه مشترک اصلی آن‌ها در این کتاب، نقش‌شان به عنوان فرمانروایان جنگاور و کشورگشا است. هر سه شخصیت توانستند از طریق نیروی نظامی، قدرت سیاسی گسترده‌ای ایجاد کنند و سرزمین‌های فراوانی را زیر فرمان خود درآورند. از این منظر، «درنده‌خویان» را می‌توان نوعی مطالعه تطبیقی غیررسمی درباره سه چهره تاریخی دانست؛ سه مردی که در زمانه خود با استفاده از ارتش و سازمان نظامی قدرتمند، معادلات سیاسی مناطق بزرگی را تغییر دادند.
البته این مقایسه را نباید با مطالعات دانشگاهی جدید درباره امپراتوری‌های مغول، تیموری و هون یکسان دانست. کتاب در دوره‌ای نوشته شده که سبک نگارش کتاب‌های تاریخی عمومی با امروز تفاوت زیادی داشت و نویسنده بیشتر به روایت تاریخی و برجسته‌کردن شخصیت‌ها توجه داشته است.
نگاهی به سبک حسین جودت در کتاب درنده‌خویان
یکی از نکات جالب درباره «درنده‌خویان» این است که کتاب را باید در چارچوب کارنامه گسترده‌تر حسین جودت دید. جودت تنها نویسنده یک کتاب تاریخی نبود؛ او از فعالان فرهنگی، مطبوعاتی و آموزشی ایران بود و در طول زندگی خود آثار متعددی در حوزه تاریخ، فرهنگ، آموزش و ترجمه پدید آورد. بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره زندگی او، جودت در دارالفنون تحصیل کرد و در کنار فعالیت‌های آموزشی و اداری، به روزنامه‌نگاری و تألیف نیز پرداخت.
از جمله آثار دیگر او می‌توان به «شاهنامه فردوسی به نثر روز و نظم دیروز»، «از صدر مشروطیت تا انقلاب سفید»، «یادبودهای انقلاب گیلان» و مجموعه‌ای از آثار تاریخی و فرهنگی اشاره کرد. برخی از این آثار نیز در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ منتشر شده‌اند. همین سابقه نشان می‌دهد که علاقه جودت به تاریخ موضوعی اتفاقی نبوده است. او در بخش قابل توجهی از فعالیت‌های فکری و فرهنگی خود به تاریخ ایران، تحولات سیاسی و شخصیت‌های اثرگذار گذشته توجه داشته است.
اهمیت کتاب درنده‌خویان برای علاقه‌مندان به تاریخ
امروزه منابع فراوانی درباره چنگیزخان، تیمور و آتیلا وجود دارد؛ با این حال آثار قدیمی فارسی ارزش خاص خود را دارند. چنین کتاب‌هایی فقط اطلاعات تاریخی ارائه نمی‌کنند، بلکه نشان می‌دهند نویسندگان ایرانی در چند دهه پیش، چگونه تاریخ جهان را برای مخاطب فارسی‌زبان روایت می‌کردند. «درنده‌خویان» نیز از همین منظر اثری قابل توجه است.
خواننده امروزی می‌تواند ضمن آشنایی با روایت حسین جودت از سه فرمانروای مشهور، با ادبیات تاریخی دوره انتشار کتاب نیز آشنا شود. همچنین این کتاب به لحظات تعداد صفحات، اثر کم‌حجمی قلمداد می‌گردد. بنابراین خواننده‌ای که قصد دارد پیش از ورود به پژوهش‌های مفصل درباره مغولان، تیموریان یا هون‌ها یک آشنایی مقدماتی با این سه شخصیت پیدا کند، می‌تواند این کتاب قدیمی را به عنوان نقطه شروع در نظر بگیرد.
درباره حسین جودت
میرزا حسین خان جودت از چهره‌های فرهنگی و مطبوعاتی ایران در دوره معاصر بود. او در سال ۱۲۷۱ خورشیدی در تهران متولد شد و تحصیلات خود را در دارالفنون و در رشته ریاضی ادامه داد. فعالیت‌های او بعدها تنها به آموزش محدود نماند و در حوزه‌های فرهنگی، مطبوعاتی، اداری و تألیف و ترجمه نیز ادامه پیدا کرد.
جودت در گیلان نیز فعالیت فرهنگی گسترده‌ای داشت و از بنیان‌گذاران جمعیت فرهنگ گیلان بود. او همچنین در جریان تحولات سیاسی و فرهنگی آن دوره حضور داشت و بعدها مسئولیت‌های مختلفی در دستگاه‌های فرهنگی و عمرانی کشور بر عهده گرفت. منابع مربوط به زندگی او، از فعالیت‌هایش در حوزه مطبوعات و انتشار روزنامه‌هایی در رشت نیز یاد کرده‌اند.
کارنامه جودت نشان می‌دهد که «درنده‌خویان» را باید بخشی از یک فعالیت فکری و فرهنگی گسترده‌تر دانست. او آثار متنوعی درباره تاریخ، فرهنگ، آموزش و تحولات سیاسی ایران تألیف یا ترجمه کرد و در سال‌های پایانی زندگی نیز همچنان به فعالیت‌های فرهنگی و نویسندگی ادامه داد.
دانلود کتاب درنده‌خویان (PDF)
کتاب درنده‌خویان یکی از آثار تاریخی قدیمی و کم‌یاب حسین جودت است که در آن زندگی و فتوحات چنگیزخان، تیمور و آتیلا مورد توجه قرار گرفته است. این کتاب با وجود حجم نسبتاً اندک، موضوعی گسترده را دنبال می‌کند و خواننده را به دوره‌هایی از تاریخ جهان می‌برد که در آن قدرت نظامی، کشورگشایی و رقابت میان فرمانروایان نقش تعیین‌کننده‌ای در سرنوشت ملت‌ها داشت.
نسخه‌های چاپی این اثر امروزه به آسانی در دسترس نیستند و همین مسئله باعث شده «درنده‌خویان» برای علاقه‌مندان به کتاب‌های قدیمی تاریخی جذابیت بیشتری داشته باشد. نسخه دیجیتال این کتاب نیز می‌تواند برای پژوهشگران تاریخ، علاقه‌مندان به آثار قدیمی و کسانی که به دنبال مطالعه آثار کمترشناخته‌شده حسین جودت هستند، ارزشمند باشد.
اگر به کتاب‌های تاریخی قدیمی، زندگی فرمانروایان بزرگ، تاریخ مغولان، تاریخ تیموریان و تاریخ اروپا علاقه دارید، «درنده‌خویان» می‌تواند شما را با روایت یکی از نویسندگان ایرانی نسل گذشته از سه چهره مشهور تاریخ آشنا کند.
شناسنامه کتاب
نام کتاب: درنده‌خویان (چنگیز خونریز، تیور خونخوار و آتیلا بلای آسمانی)
نویسنده: حسین جودت
سال چاپ: ۱۳۵۳ خورشیدی
فرمت کتاب: PDF
زبان کتاب: پارسی
حجم کتاب: کمابیش ۳ مگابایت
تعداد صفحات: ۱۱۷ برگ الکترونیکی
توضیحات کتاب به زبان انگلیسی:
Darenda Khooyan by Hossein Jodat is a historical Persian book focusing on three famous conquerors: Genghis Khan, Timur, and Attila. First published in 1353 in Iran, the 111-page work presents a concise historical narrative of these powerful rulers and their military campaigns. The book is particularly interesting for readers who enjoy rare Persian historical works and classic accounts of world history.
برای دانلود این کتاب، ابتدا باید عضو سایت بشوید.
پس از عضویت، لینک دانلود این کتاب و همه‌ی کتاب‌های سایت برای شما فعال می‌شوند.
(قبلا عضو شده‌اید؟ وارد شوید)
سلام علیکم
معرفی کتاب به خوبی انجام گرفته بود. تشکر