کتاب فرهنگ مردم همدان

کتاب “فرهنگ مردم همدان” اثری پژوهشی از پرویز اذکایی است.

کهن‌شهر همدان که در قدیم با نام هگمتانه شناخته می‌شد، نخستین پایتخت ملی ایرانیان است. هگمتانه در دوره پادشاهی سلسله ماد به عنوان پایتخت ایران برگزیده شد. این شهر یکی از قدیمی‌تین شهرهای جهان می‌باشد.

همدان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود دارای آب و هوای دلچسبی است و از همین روی، در دوران هخامنشی، اشکانی و ساسانی نیز بسیار مورد توجه پادشاهان ایران‌زمین قرار داشت.

با این تفاسیر، همدان همچون گنجینه‌ای است از فرهنگ و تمدن پربار ایرانی که طی هزاران سال بر روی هم انباشته شده است. کتاب حاضر به بررسی این فرهنگ عمیق پرداخته و کوشیده است تا برای مخاطب، فرهنگ غنی و پربار همدان را بازگو نماید و بدین‌ترتیب از فراموشی آن پیش‌گیری نماید.

کتاب “فرهنگ مردم همدان” اثری پژوهشی و ارزشمند از پرویز اذکایی، تلاشی ستودنی برای غوطه‌ور شدن در اقیانوس بیکران فرهنگ و تمدن کهن شهر همدان است. همدان، این کهن‌شهر باستانی که نام آشنای هگمتانه را بر پیشانی خود دارد، نه تنها اولین پایتخت ملی ایرانیان بود که در دوران پادشاهی سلسله ماد شکوه یافت، بلکه به عنوان یکی از قدیمی‌ترین شهرهای جهان، شاهد فراز و نشیب‌های بی‌شماری در طول تاریخ بوده است. این قدمت دیرینه، همراه با موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فردش، آب و هوایی دلپذیر را برای این دیار به ارمغان آورده است؛ ویژگی‌ای که از دوران هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان تا به امروز، همواره مورد توجه پادشاهان و مردمان ایران‌زمین بوده است. این توجه مداوم، موجب انباشت نسلی فرهنگ غنی و تمدنی پربار در گنجینه همدان شده است. کتاب پرویز اذکایی، با درک این اهمیت تاریخی و فرهنگی، کوشیده است تا با پژوهشی عمیق، زوایای مختلف فرهنگ بومی و ملموس مردم همدان را برای مخاطبان آشکار سازد و بدین‌وسیله، از غبار فراموشی که ممکن است بر چنین میراث گران‌بهایی بنشیند، جلوگیری کند. این اثر، نه تنها یک کتاب، بلکه پنجره‌ای است به سوی درک هویت بخشی از سرزمین ایران که هویتش با تاریخ درآمیخته است.

موقعیت جغرافیایی همدان، که در قلب فلات ایران و در مسیرهای کهن تجاری قرار گرفته، نقشی اساسی در شکل‌گیری هویت فرهنگی آن ایفا کرده است. این شهر، به سبب واقع شدن در میان کوهستان‌های سربلند و دشت‌های حاصلخیز، از دیرباز گذرگاهی برای تبادل فرهنگی، بازرگانی و حتی اندیشه‌ها بوده است.

این تبادلات، در کنار استحکام بخشیدن به موقعیت استراتژیک همدان، باعث غنای فرهنگی آن نیز شده است. آب و هوای معتدل و دلنشین همدان، به‌ویژه در فصول بهار و تابستان، آن را به مکانی ایده‌آل برای سکونت و مرکزیت بدل ساخته بود. این ویژگی، باعث شده تا در طول دوران‌های مختلف، از سلسله ماد که هگمتانه را به پایتختی برگزید، تا دوران‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی که هرکدام میراث‌دار تمدن پیشین بودند، همدان همواره جایگاهی ویژه در میان شهرهای ایران داشته باشد.

پادشاهان و درباریان، چه در فصل گرم و چه در فصل سرد، به این شهر که از آب و هوایی لطیف برخوردار بود، توجه ویژه‌ای نشان می‌دادند. این توجه، صرفاً به دلیل موقعیت جغرافیایی دلپذیر نبوده، بلکه ریشه در اهمیت تاریخی و تمدنی آن نیز داشته است. همدان، از دیرباز، قلب تپنده تمدن آریایی بوده و گنجینه‌ای از فرهنگ و هنر را در خود جای داده است. کتاب “فرهنگ مردم همدان” با کاوش در این جنبه‌ها، سعی در آشکار ساختن این گنجینه دارد.

کتاب “فرهنگ مردم همدان” نوشته پرویز اذکایی، به طور خاص بر فرهنگ عامه و آداب و رسوم مردمان این دیار تمرکز دارد. این پژوهش، فراتر از صرفاً معرفی تاریخ باستانی شهر، به جزئیات ریز و درشت زندگی روزمره، باورها، سنت‌ها، گویش‌ها، پوشاک، خوراک، موسیقی، هنرهای دستی و سایر عناصر فرهنگی که تار و پود جامعه همدان را تشکیل می‌دهند، می‌پردازد.

اذکایی، با روحیه پژوهشگری دقیق و دغدغه‌مند، کوشیده است تا این عناصر فرهنگی را از سرچشمه‌های اصلی، یعنی خود مردم و دانش بومی آن‌ها، گردآوری کند. هدف اصلی این اثر، ثبت و ضبط این میراث ناملموس است تا نسل‌های آینده نیز بتوانند با فرهنگ غنی و پربار زادبوم خویش آشنا شوند و از فراموشی آن جلوگیری شود.

این کتاب، گواهی است بر اینکه همدان، تنها نامی در تاریخ باستان نیست، بلکه شهری زنده است که فرهنگ و تمدنش، همچون رودخانه‌ای جاری، در رگ‌های زندگی مردمانش جریان دارد. بازگویی این فرهنگ، امری حیاتی برای حفظ هویت ملی و پیوند نسل‌هاست و پرویز اذکایی با این اثر، گامی مهم در این راستا برداشته است. این پژوهش، نه تنها برای همدانی‌ها، بلکه برای هر ایرانی که به درک عمیق‌تر فرهنگ غنی ایران علاقه‌مند است، خواندنی و ارزشمند خواهد بود.

مطالعه کتاب فرهنگ مردم همدان را به تمام دوست‌داران و محققان فرهنگ و تمدن ایرانی پیشنهاد می‌کنیم. 

این کتاب نسخه PDF ندارد.
دانلود کتاب‌های جایگزین و مشابه:
هویت تاریخی همدان
پایتخت‌های نامی ایران
تاریخ جهان باستان (تمدن‌های شرق)
تبار کوروش بزرگ