کتاب ظفرنامه

کتاب نایاب “ظفرنامه” اثری مهم منسوب به شیخ‌الرییس ابوعلی سینا می‌باشد. این کتاب به اهتمام دکتر غلامحسین صدیقی گردآوری و منتشر شده است.

ظفرنامه نامی است که در عصر اسلامی، به مجموعه‌ای از پند و اندرزهای فارسی از سخنان منسوب به بزرگمهر حکیم داده‌اند. از کیفیت و صحت و سقم دقیق این جملات و متن اولیه آن اطلاعی در دست نیست. منابع موجود این سخنان را ترجمه شده از پهلوی به فارسی توسط ابن سینا می‌دانند که مشخص نیست تا چه اندازه این انتساب صحیح است. درمورد نام کتاب نیز دقیقا مشخص نیست در دوران قدیم این مجموعه چه نام داشته است. نام کهن و پهلوی این کتاب ارزشمند را برخی پیروزنامه و برخی خِرَدنامه نامیده‌اند که دومی احتمالا صحیح‌تر باشد.

در نسخه‌های قدیمی‌تری که از ظفرنامه باقی مانده، اسمی از بزرگمهر حکیم دیده نمی‌شود. باری در مقدمه نسخه‌های خطی تازه‌تر (نسخه‌های باقی‌مانده از دوران مغول به بعد) جملات حکیمانه این کتاب، به بزرگمهر منسوب شده است. به‌هر روی به‌نظر می‌رسد اصل کتاب بر پایه پرسش و پاسخی میان خسرو انوشروان ساسانی و بزرگمهر در زمانی که او وزیر شاهنشاه ساسانی بود، صورت گرفته باشد. همچنین باید توجه داشت که این کتاب، متفاوت از کتاب اندرزنامه بزرگمهر بختگان می‌باشد.

به هر روی آن‌چه که مشخص است، اصل کتاب بازمانده از دوران ساسانی است و مطالب موجود در آن، با این‌که به فارسی نوین برگردان شده است و لغات عربی در آن دیده می‌شود اما اصالت محتوای کتاب، کاملا منطبق با طرز تفکر و فرهنگ ایرانیان باستان است.

مطالعه کتاب ظفرنامه را به دوست‌داران و علاقمندان به فرهنگ و تمدن ایران باستان توصیه می‌کنیم.

ظفر نامه