کتاب اسطرلاب یا شمارشگر نجومی، اثری است پژوهشی که توسط سرفراز غزنی به رشته تحریر و نگارش درآمده است. این کتاب نسخهای نایاب، چاپ سال ۱۳۵۶ خورشیدی میباشد.
اسطرلاب چیست؟
اسطرلاب یکی از قدیمیترین و پیچیدهترین ابزارهای علمی تاریخ بشر است که برای تعیین موقعیت اجرام آسمانی و حل مسائل نجومی استفاده میشده است. این دستگاه عمدتاً از فلز یا چوب ساخته میشده و شامل دیسکی گرد با صفحههای متحرک و عقربههایی بوده که به کمک آنها میتوان زاویهها و موقعیت ستارگان و خورشید را اندازهگیری کرد. اسطرلاب در اصل وسیلهای برای نمایش مدل هندسی آسمان است و با کمک آن، منجمان میتوانستند زمان شبانهروز، فصل سال و ارتفاع اجرام آسمانی را تعیین کنند.
این ابزار نه تنها برای نجوم کاربرد داشته، بلکه در جغرافیا، ناوبری و زمانسنجی نیز اهمیت داشته است. با استفاده از اسطرلاب میشد طول جغرافیایی و عرض جغرافیایی مکانها را تقریباً به دقت مشخص کرد و جهتیابی در دریاها و مناطق ناشناخته را تسهیل نمود. همچنین، اسطرلاب در محاسبه اوقات نماز و تعیین قبله در فرهنگ اسلامی کاربرد فراوان داشته و به همین دلیل در دنیای اسلام توسعه و تکامل زیادی یافته است.
اسطرلاب از نظر طراحی و عملکرد یک شاهکار مهندسی و هنری است و نمونههای تاریخی آن نشاندهنده مهارت بالای سازندگان در ریاضیات، نجوم و هنر فلزکاری بوده است. این ابزار به نوعی پلی میان علم و هنر به شمار میآید، زیرا هم کاربرد علمی دقیق داشته و هم به دلیل زیبایی و ظرافت ساخت، از نظر هنری ارزشمند بوده است. امروزه اسطرلاب بیشتر جنبه تاریخی و آموزشی دارد و به عنوان نمونهای از دستاوردهای علمی و فنی تمدنهای گذشته مورد مطالعه قرار میگیرد.
فهرست مطالب کتاب
- مقدمه مولف
- اسطرلاب یا شمارشگر نجومی
تعریف
تاریخچه و پیدایش نام اسطرلاب
تاریخچه ساختن اسطرلاب
اصطرلاب در دیوان شعرا - نجوم در ایران باستان
تاریخچهای از دانش اخترشناسی قوم آریا
نام برجهای دوازدهگانه از کتاب بندهش
اسطرلاب و ریاضیدانان ایرانی در دوره اسلامی
از قرن پنجم تا دوازدهم هجری
کتابهای قدیمی در اسطرلاب و نجوم - انواع اسطرلابها و شرح اجزای آنها
انواع اسطرلاب
اجزا و ادوات
خطوط و نقوش و تقسیمات داخلی - اعداد و علائم و محاسبه و ترسیم خطوط
ارقام و اعداد
نام ستارگان
طریقه محاسبه و ساختن صفحه عنکبوتیه
خطوط استوا و مدار راسالسرطان و و مدار راسالجدی
طریقه ترسیم دایره نصفالنهار
محاسبه مکانهای بروج
ترسیم مدارات و خطوط نصفالنهارات
رسم خطوط
خطوط ساعات معوج
محاسبه مقدار انحراف شهرها در خطوط اسطرلاب
نظری به کوشش ایرانیان در مثلثات کروی - اسامی و مشخصات 88 صورت فلکی
- اسطرلابهای دریانوردی
اطلاعاتی درباره اسطرلابهای کشتی
نمونههایی از اسطرلابهای قدیمی - استفاده در کارهای مهندسی و ریاضی و نجوم
زاویه ارتفاع خورشید
پیدا کردن زاویه ارتفاع ستارگان
تعیین عرض جغرافیایی
پیدا کردن مدار و عرض جغرافیایی در شب
طریقه محاسبه تقویم روز از محل رصد آفتاب
محاسبه تقویم از رصد ستارگان
چه ستارگانی در چه ساعاتی از شب طلوع و غروب میکنند
طریقه به دست آوردن طول قوس آفتاب در روز
طریقه به دست آوردن پهنای رودخانه - اسطرلابهای مشهور جهان و بررسی آنها
- زیج و زیجهای معروف جهان
تعریف زیج
زیجهای مشهور باقیمانده - ضمایم
نامهای پهلوی و اوستایی دانش اختشناسی ایرانیان
فهرست اسطرلابهای عبدالائمه
نام برخی از دانشمندان ریاضی و نجوم ایران
تبدیل تاریخ - منابع و مآخذ
دانلود چند کتاب دیگر:
کتاب هرمتیکا
کتاب سویگا
نجوم و تنجیم
دانلود کتاب اسطرلاب یا شمارشگر نجوم
دانلود کتاب اسطرلاب یا نمایشگر نجومی را به همه علاقمندان و دوستداران مطالعه کتابهای مرتبط با ستارهشناسی و اخترشناسی، پیشنهاد میکنیم. این کتاب نسخهای قدیمی است که توسط کاربران تهیه و در کافه کتاب بارگزاری گردیده است.
شناسنامه کتاب
نام کتاب: اسطرلاب یا شمارشگر نجومی
نویسنده: سرفراز غزنی
سال چاپ: ۱۳۵۶ خورشیدی
فرمت کتاب: PDF
زبان کتاب: پارسی
حجم کتاب: کمابیش ۸ مگابایت
تعداد صفحات: ۳۲۶ برگ الکترونیکی
برای دانلود این کتاب، ابتدا باید عضو سایت بشوید.
پس از عضویت، لینک دانلود این کتاب و همهی کتابهای سایت برای شما فعال میشوند.
(قبلا عضو شدهاید؟ وارد شوید)
